Nadenken over kippengeluk, burgerwensen en boerenbelangen
Waar moet een duurzaam houderijsysteem voor leghennen allemaal aan voldoen? Het moet in ieder geval rekening houden met de behoeften van de kip, de pluimveehouder en de burger. Daarom stelden wij een zogenaamd 'Programma van Eisen' op, een lange lijst van eisen waaraan een nieuw ontwerp moet voldoen.
Om er achter te komen wat de kip wil, moet je kijken naar haar gedrag. Dat is haar manier om ons te vertellen wat haar behoeften zijn. Zo wil de kip een veilige en comfortabele plek om te rusten, sociale interactie met haar soortgenoten, een geschikte plek om haar ei te leggen, et cetera
Voor het opstellen van het programma van eisen van burgers en pluimveehouders was vragen en doorvragen het motto. Wij vroegen allerlei partijen - pluimveehouders, beleidsmedewerkers van LNV, medewerkers van de veevoederindustrie, dierenartsen, eierverwerkers, eierhandelaars, maatschappelijke organisaties én burgers - naar hun beelden en opvattingen over een gewenste pluimveehouderij.
Met doorvragen en goed kijken kom je tot verrassende inzichten. Een pluimveehouder zal bijvoorbeeld in eerste instantie zeggen dat de kostprijs van de eieren zo laag mogelijk moet zijn. Dan is elk extraatje voor kippen of burgers een kostenpost, die hij liever niet zou zien. Maar wat hij eigenlijk bedoelt is dat hij zichzelf en zijn gezin goed moet kunnen onderhouden van de opbrengsten uit zijn bedrijf. Dat kan ook bereikt worden door eieren met iets extra’s voor wat meer geld te verkopen. Bij burgers is iets soortgelijks te zien: in eerste instantie zullen sommigen bijvoorbeeld zeggen dat kippen zo natuurlijk mogelijk gehouden moeten worden. Betekent dat dan een idyllisch plaatje van een paar kippen in de wei, of in het bos? Als je doorvraagt valt dat wel mee: natuurlijk betekent dan vooral dat je de dieren zoveel mogelijk hun eigen gang moet laten gaan en dat dit ons uiteindelijk ook ten goede komt, bijvoorbeeld omdat kippen dan gezonder zijn. Maar het hoeft geen Javaans oerbos te betekenen.
Vervolgens zijn de wensen uit het programma van eisen vertaald in een globale oplossingsrichting, om dit weer te toetsen aan dat wat technisch, economisch en cultureel haalbaar is. Zo probeerden we creatieve oplossingen te vinden en kwamen we tot